Msds nedir nasıl hazırlanır?

Kimya, kozmetik, temizlik ve endüstriyel üretim sektörleri başta olmak üzere, hammadde kullanan veya üreten tüm işletmelerin bu teknik dökümanı hazırlaması ve tedarik zinciri boyunca paylaşması yasal bir zorunluluktur.

Güvenlik Bilgi Formu MSDS Raporu İçeriğinde Neler Yer Alır?

Uluslararası standartlarda ve Türkiye'deki KKDİK yönetmeliği kapsamında bir MSDS raporu, belirli bir hiyerarşiye sahip teknik verilerden oluşur. Formun temel amacı; acil durumlarda (yangın, sızıntı, zehirlenme) ilk müdahale ekiplerine, lojistik personeline, iş güvenliği uzmanlarına ve son kullanıcıya rehberlik etmektir.

Bir MSDS raporu temel olarak ürünün kimliğini, tehlike sınıflandırmasını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini, toksikolojik etkilerini ve çevreye olan zararlarını bilimsel verilerle açıklar.

MSDS Formunu Kim Hazırlar?

MSDS (Güvenlik Bilgi Formu), herhangi bir kişi veya yetkilendirilmeyen yazılımlar tarafından serbestçe düzenlenemez. Yasal geçerliliği olan bir MSDS belgesinin hazırlanması üst düzey uzmanlık gerektirir:

• Formlar, yalnızca T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylı, akredite kuruluşlardan sertifika almış Kimyasal Değerlendirme Uzmanları (KDU) tarafından hazırlanabilir.
• Hazırlanan belgenin üzerinde sertifikalı uzmanın adı, soyadı, sertifika numarası ve imzasının yer alması yasal bir zorunluluktur.
• Sertifikasız kişilerce hazırlanan dökümanlar resmi kurumlarda, gümrüklerde ve denetimlerde geçersiz sayılır.

MSDS belgesi zorunlu mu?

Evet, zararlı madde veya karışım üreten, ithal eden, formüle eden ya da piyasaya arz eden tüm firmalar için MSDS belgesi hazırlamak yasal olarak zorunludur. Türkiye'de KKDİK yönetmeliği, Avrupa Birliği'nde ise REACH ve CLP mevzuatları uyarınca, tehlikeli sınıfına giren veya belirli sınırlarda kimyasal içeren tüm ürünlerin Güvenlik Bilgi Formu olmak zorundadır.

Özellikle lojistik (taşımacılık) süreçlerinde, gümrük işlemlerinde, ürünlerin havayolu veya denizyolu ile taşınmasında (IATA/IMDG kodları kapsamında) MSDS belgesi beyan edilmeden sevkiyat yapılması imkansızdır.

MSDS ne zaman güncellenir?

Güvenlik Bilgi Formları statik belgeler değildir. Aşağıdaki durumlardan herhangi biri gerçekleştiğinde MSDS dökümanının en geç 12 am içinde (bazı durumlarda derhal) güncellenmesi gerekir:

1. Formülasyon Değişiklikleri: Ürünün içeriğindeki maddelerin oranları veya kullanılan hammaddeler değiştiğinde,
2. Yeni Tehlike Bilgileri: Maddenin insan sağlığı veya çevre üzerindeki etkilerine dair yeni bir bilimsel bulgu ya da toksikolojik veri ortaya çıktığında,
3. Mevzuat Güncellemeleri: Bakanlıkların veya uluslararası otoritelerin yasal sınırlandırmaları, CAS numarası kısıtlamaları veya zararlılık sınıflandırmaları değiştiğinde,
4. Kullanım Alanı Değişikliği: Ürünün önerilen kullanım amaçları veya maruz kalma senaryoları güncellendiğinde form revize edilmelidir.

MSDS Belgesi Nereden Alınır?

MSDS belgesi hazır bir yerden satın alınabilecek veya internetten rastgele indirilebilecek matbu bir evrak değildir. Her ürünün formülasyonu, kimyasal bileşenleri ve risk profili kendine özgü olduğu için özel olarak kurgulanmalıdır.

MSDS belgesi, bünyesinde sertifikalı Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU) barındıran profesyonel danışmanlık firmalarından veya testanalys gibi dijital akıllı otomasyon altyapısına sahip yetkin platformlardan tedarik edilir. Formun hatasız oluşturulabilmesi için ürüne ait bileşen listesi (INCI listesi), CAS/EC numaraları ve eğer varsa laboratuvar test sonuçları (parlama noktası, pH vb.) sisteme sağlanmalıdır.

Güvenlik Bilgi Formu Neden Gerekli

Güvenlik Bilgi Formları (MSDS), sadece cezai müeyyidelerden kaçınmak için değil, iş sağlığı ve güvenliğini sağlamak adına kritik bir öneme sahiptir:

• İşçi Sağlığı Koruması: Üretim tesisinde hammaddeyle çalışan personelin maske, eldiven gibi hangi kişisel koruyucu donanımları (KKD) kullanması gerektiğini belirler.
• Lojistik Güvenliği: Taşımacılık esnasında ürünün yanıcı, patlayıcı veya aşındırıcı olup olmadığını belirterek güvenli istifleme yapılmasını sağlar.
• Acil Durum Yönetimi: Olası bir dökülme, yangın veya kazara yutma durumunda doktorların ve itfaiyenin hangi kimyasal müdahale yöntemini seçeceğini gösterir.
• Ticari Süreçler: Ürünlerin e-ticaret platformlarında listelenmesi, gümrüklerden geçmesi ve büyük zincir marketlere satılması için birincil teknik şarttır.

Güvenlik Bilgi Formunda olması gerekenler

Uluslararası GHS (Küresel Uyumlaştırılmış Sistem) ve yerel mevzuat standartlarına göre, bir Güvenlik Bilgi Formunda (MSDS) kesinlikle bulunması gereken ve değiştirilemez olan 16 ana başlık şunlardır:

1. Maddenin/Karışımın ve Şirketin/Dağıtıcının Kimliği
2. Zararlılık Tanımlanması (Tehlike piktogramları ve H/P kodları)
3. Bileşimi/İçindekiler Hakkında Bilgi
4. İlk Yardım Önlemleri
5. Yangınla Mücadele Önlemleri
6. Kaza Sonucu Yayılmaya Karşı Önlemler
7. Elleçleme ve Depolama
8. Maruz Kalma Kontrolleri/Kişisel Korunma
9. Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
10. Kararlılık ve Tepkime
11. Toksikolojik Bilgiler
12. Ekolojik Bilgiler
13. Bertaraf Etme Bilgileri
14. Taşımacılık Bilgisi (UN Numarası, ADR/IMDG/IATA sınıfları)
15. Mevzuat Bilgisi
16. Diğer Bilgiler (Sertifikalı KDU bilgileri ve revizyon d etayları)