Hızlı Yanıt
INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients), kozmetik ürün etiketlerinde kullanılan uluslararası içerik adlandırma sistemidir. CAS numarası ise her kimyasal maddeye verilen benzersiz kimlik numarasıdır. Kozmetik ürün güvenlik değerlendirmelerinde (CPSR), ürün bildirimlerinde ve mevzuat kontrollerinde INCI ve CAS bilgilerinin birlikte doğrulanması gerekir.
Aşağıdaki hızlı referans tablosu, kozmetik hammaddelerinin mevzuat uygunluğu, INCI isimleri, CAS numaraları ve CPSR süreçlerinde kullanılan temel kavramları özetlemektedir.
| Kavram | Tanım | Örnek | Resmi Kaynak | Neden Önemli? |
|---|---|---|---|---|
| INCI Adı | Kozmetik içeriklerin uluslararası standart isimlendirme sistemidir. | Aqua, Glycerin, Niacinamide | CosIng, PCPC INCI Dictionary | Etiketleme ve ürün bildirimlerinde kullanılması zorunludur. |
| CAS Numarası | Her kimyasal maddeye verilen benzersiz tanımlama numarasıdır. | 7732-18-5 (Water) | CAS Registry | Kimyasalın doğru tanımlanmasını ve güvenlik değerlendirmesini sağlar. |
| Yasaklı Madde | Kozmetik ürünlerde kullanımına izin verilmeyen maddeler. | Annex II kapsamındaki maddeler | AB 1223/2009 Annex II | Formülde bulunması ürünün piyasadan çekilmesine neden olabilir. |
| Kısıtlı Madde | Belirli kullanım oranları ve koşulları ile izin verilen maddeler. | Salicylic Acid, Hydrogen Peroxide | AB 1223/2009 Annex III | Maksimum kullanım limitlerinin aşılması mevzuata aykırılık oluşturur. |
| Koruyucu | Mikrobiyolojik bozulmayı önleyen maddeler. | Phenoxyethanol, Sodium Benzoate | AB 1223/2009 Annex V | Ürün güvenliği ve raf ömrü için gereklidir. |
| Renklendirici | Kozmetik ürünlere renk vermek amacıyla kullanılan maddeler. | CI 77491, CI 77891 | AB 1223/2009 Annex IV | Sadece onaylı renklendiricilerin kullanılması gerekir. |
| UV Filtresi | Güneş ışınlarına karşı koruma sağlayan aktif bileşenlerdir. | Zinc Oxide, Octocrylene | AB 1223/2009 Annex VI | SPF ve güneş koruma beyanlarının temelini oluşturur. |
| Parfüm Alerjeni | Belirli eşik değerlerde etikette ayrıca belirtilmesi gereken alerjenlerdir. | Limonene, Linalool, Citral | AB Kozmetik Yönetmeliği | Tüketicinin alerjen maruziyetini bilmesini sağlar. |
| CPSR | Kozmetik Ürün Güvenlik Değerlendirme Raporu. | CPSR Bölüm A ve Bölüm B | AB 1223/2009 Madde 10 | Ürünün piyasaya arz edilmesi için zorunlu güvenlik değerlendirmesidir. |
| Ürün Bilgi Dosyası (PIF) | Kozmetik ürünün teknik ve yasal belgelerini içeren dosyadır. | Formül, CPSR, Etiket | AB 1223/2009 Madde 11 | Denetimlerde yetkili otoriteye sunulması zorunludur. |
INCI Veri Tabanı Rehberi: Kozmetik Hammaddeleri Nasıl Kontrol Edilir?
Kozmetik sektöründe ürün geliştirme süreci yalnızca etkili ve yenilikçi formüller oluşturmakla sınırlı değildir. Bir ürünün piyasaya güvenli şekilde sunulabilmesi için kullanılan her hammaddenin yasal durumunun, güvenlik profilinin ve mevzuata uygunluğunun detaylı olarak değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle fason kozmetik üreticileri, formülatörler, kalite güvence uzmanları ve CPSR hazırlayan güvenlik değerlendiricileri için INCI veri tabanı sorgulama süreçleri kritik önem taşımaktadır.
Bir kozmetik hammaddenin ürün içerisinde kullanılabilmesi için öncelikle doğru INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) adı ile tanımlanması gerekir. Ancak yalnızca INCI adı çoğu zaman yeterli değildir. Aynı ticari isim altında farklı kimyasal yapılar bulunabileceğinden, hammaddenin CAS numarası, saflık bilgileri, kullanım amacı ve mevzuattaki yasal durumu da kontrol edilmelidir. Özellikle Avrupa Birliği Kozmetik Tüzüğü (EC No 1223/2009) kapsamında yer alan yasaklı maddeler, kısıtlı maddeler, koruyucular, renklendiriciler ve UV filtreleri düzenli olarak güncellendiği için hammadde kontrollerinin güncel veri kaynakları üzerinden yapılması gerekir.
Yanlış tanımlanan veya mevzuata aykırı şekilde kullanılan bir hammadde; ürün toplatma kararlarına, idari yaptırımlara, CPSR süreçlerinin başarısız olmasına ve marka itibarının zarar görmesine neden olabilir. Bu nedenle profesyonel kozmetik üreticileri, formülasyon geliştirme aşamasından ürün piyasaya çıkana kadar her hammaddenin yasal uygunluğunu sistematik olarak doğrulamaktadır.
Bu rehberde INCI veri tabanlarının nasıl kullanıldığını, CAS numaralarının neden önemli olduğunu, yasaklı ve kısıtlı kozmetik hammaddelerinin nasıl kontrol edileceğini, CosIng kayıtlarının nasıl yorumlanacağını ve bir hammaddenin kozmetik mevzuatına uygunluğunun hangi kriterlere göre değerlendirildiğini adım adım inceleyeceğiz.
INCI Adı Nedir?
INCI, "International Nomenclature of Cosmetic Ingredients" teriminin kısaltmasıdır. Tüketicilerin dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar, bir şampuanın veya kremin içinde hangi maddelerin olduğunu anlayabilmeleri için geliştirilmiş bir isimlendirme sistemidir. Etiketlerde gördüğünüz "Aqua", "Glycerin", "Tocopherol" gibi ifadelerin tamamı INCI adlarıdır.
CAS Numarası Nedir?
CAS (Chemical Abstracts Service), dünyadaki tüm kimyasal maddeleri tanımlamak için kullanılan benzersiz bir numerik kodlama sistemidir. INCI adları bazen karmaşık olabilir veya bir INCI adı birden fazla kimyasal yapıyı kapsayabilir; ancak CAS numarası net bir kimyasalı işaret eder.
INCI Sorgulama Nasıl Yapılır?
Bir kozmetik hammaddenin yasal durumunu kontrol etmek için aşağıdaki bilgiler gereklidir:
- INCI adı
- CAS numarası
- Kullanım oranı (%)
- Ürün tipi (durulanan veya durulanmayan)
Bu bilgiler CosIng veri tabanı veya testanalys platformu üzerinden doğrulanabilir. Özellikle CPSR hazırlanırken yalnızca INCI adına değil, CAS numarasına göre de kontrol yapılmalıdır.
INCI ve CAS Arasındaki Fark
INCI ve CAS numaraları kozmetik hammaddelerinin tanımlanmasında birlikte kullanılır; ancak amaçları farklıdır. INCI adı tüketicinin üründe hangi bileşenin bulunduğunu anlamasını sağlarken, CAS numarası aynı bileşenin kimyasal olarak kesin şekilde tanımlanmasını sağlar.
| Kriter | INCI | CAS |
|---|---|---|
| Açılımı | International Nomenclature of Cosmetic Ingredients | Chemical Abstracts Service Number |
| Temel Amacı | Tüketiciyi bilgilendirmek ve kozmetik içerikleri standartlaştırmak | Kimyasal maddeleri benzersiz şekilde tanımlamak |
| Kullanım Alanı | Ürün etiketleri, PIF ve ürün bildirimi | SDS, CPSR, teknik dosyalar ve güvenlik değerlendirmeleri |
| Hedef Kullanıcı | Tüketiciler, üreticiler ve denetleyici kurumlar | Kimyagerler, toksikologlar ve güvenlik değerlendiricileri |
| Görünüm Şekli | Kelime veya içerik adı | Sayısal kod |
| Örnek | Aqua | 7732-18-5 |
| Etikette Yer Alır mı? | Evet | Hayır (genellikle teknik belgelerde bulunur) |
| Yasal Uygunluk Kontrolü | Mevzuattaki kullanım koşulları INCI adına göre kontrol edilir | Kimyasalın doğru tanımlandığını doğrulamak için kullanılır |
| CPSR Sürecindeki Rolü | Formülasyondaki hammaddenin tanımlanmasını sağlar | Toksikolojik verilerin doğru maddeyle eşleştirilmesini sağlar |
| Tek Başına Yeterli mi? | Hayır | Hayır |
Uzman Notu: Kozmetik Ürün Güvenlik Değerlendirme Raporu (CPSR) hazırlanırken yalnızca hammaddenin INCI adına veya yalnızca CAS numarasına güvenmek yeterli değildir. Güvenilir bir güvenlik değerlendirmesi için hammaddenin doğru tanımlanması, mevzuattaki yasal durumunun doğrulanması ve toksikolojik verilerinin ilgili bileşenle eksiksiz eşleştirilmesi gerekir.
testanalys CPSR Otomasyonu, 28.793'ten fazla doğrulanmış INCI hammaddesini içeren kapsamlı veri tabanı sayesinde bu süreci tamamen dijitalleştirir. Formülasyona eklenen her bileşen için INCI adı, MSDS, CAS numarası, fonksiyonel kullanım amacı, Avrupa Birliği Kozmetik Tüzüğü kapsamındaki yasal kısıtlamalar, dermal absorbsiyon oranları, NOAEL değerleri ve toksikolojik referans verileri sistem tarafından otomatik olarak eşleştirilir.
Böylece güvenlik değerlendiricileri ve kozmetik üreticileri, yüzlerce sayfalık teknik dokümanı manuel olarak incelemek yerine tüm formülasyonu saniyeler içinde analiz edebilir. Sistem aynı zamanda SED (Sistemik Maruziyet Dozu) hesaplamalarını gerçekleştirir ve MoS (Margin of Safety – Güvenlilik Marjı) değerlerini otomatik olarak hesaplayarak CPSR Bölüm A ve Bölüm B çalışmalarında hata riskini önemli ölçüde azaltır.
Sonuç olarak; manuel veri toplama, hesaplama hataları ve mevzuat uyumsuzluğu riskleri minimize edilirken, CPSR hazırlama süreci saatler hatta günler yerine dakikalar içerisinde tamamlanabilir.
Yasaklı Kozmetik Hammaddeleri Listesi
TİTCK ve Avrupa Birliği mevzuatlarında "Ek II" (Annex II) listesi, kozmetik ürünlerde kullanımı kesinlikle yasak olan maddeleri içerir. Bu maddelerin formülasyonunuzda bulunması, ürünün piyasadan toplatılması için yeterli bir nedendir. testanalys veri tabanı, bu listeleri günlük olarak günceller.
Kısıtlı Maddeler Nasıl Kontrol Edilir?
Ek III (Annex III) listesi, kullanımına izin verilen ancak belirli konsantrasyon sınırları, uygulama alanları ve uyarı cümleleri ile kısıtlanan maddeleri içerir. Bir hammaddeyi kontrol ederken şu adımları izlemelisiniz:
- Hammaddenin INCI adını doğrula.
- İlgili mevzuat ekindeki maksimum kullanım yüzdesini kontrol et.
- Ürünün tipine göre (durulanan/durulanmayan) kısıtlamanın değişip değişmediğine bak.
Kozmetik Formülasyon Uygunluk Kontrolü Nasıl Yapılır?
Uygunluk kontrolü, formülasyondaki her bir girdinin toplam güvenliğinin değerlendirilmesidir. Sadece tekil madde değil, maddelerin birbirleriyle etkileşimi de incelenmelidir.
Parfüm Alerjenleri Rehberi
Kozmetikte kullanılan esansların içindeki 26 (yeni düzenlemelerle 80+) alerjenin, ürün etiketinde beyan edilmesi zorunludur. Eğer bu maddeler belirli bir oranın üzerindeyse (durulanan ürünlerde %0.01, durulanmayan ürünlerde %0.001), etikette mutlaka belirtilmelidir.
Koruyucu Sistem Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Su içeren her kozmetik ürün, mikrobiyolojik bozulmaya açıktır. Ek V (Annex V) listesinde yer alan koruyucuları seçerken; pH aralığına, ürünün formuna ve hedef kitlenin (bebek/yetişkin) hassasiyetine dikkat edilmelidir.
Kozmetiklerde Renklendirici Kullanım Kuralları
Sadece Ek IV (Annex IV) listesinde onaylı olan renklendiriciler kullanılabilir. Bu renklendiricilerin saflık dereceleri ve kullanım alanları (göz çevresi vb.) yasal sınırlarla belirlenmiştir.
Kozmetiklerde UV Filtreleri Rehberi
Güneş ürünlerinde kullanılan UV filtreleri (Ek VI), çok sıkı denetimlere tabidir. Filtrelerin fotostabilitesi ve emilim miktarları, ürünün güvenlik raporunda (CPSR) temel veri olarak kullanılır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Hammaddenin INCI adını nereden bulabilirim?
Hammaddenin teknik veri formunda (TDS) veya tedarikçinizin sağladığı belgelerde yer alır. Ayrıca resmi INCI sözlüklerinden kontrol edilebilir.
2. Bir hammadde hem yasaklı hem kısıtlı olabilir mi?
Hayır, maddeler ya yasaklıdır (Ek II) ya da belirli şartlarla kullanımı serbesttir (Ek III).
3. CAS numarası değişirse ne olur?
CAS numarası kimyasalın parmak izidir, değişmez. Değişiyorsa madde farklı bir madde haline gelmiştir.
4. Etikette INCI yazmak neden zorunlu?
Tüketici sağlığını korumak ve alerjik reaksiyonları önlemek adına evrensel bir haktır.
5. testanalys bu süreçte nasıl yardımcı olur?
Formülünüzü sisteme girdiğinizde, otomatik olarak yasaklı madde taraması yapar ve kısıtlı maddeleri oranları ile uyarır.
Kaynaklar ve Resmi Referanslar
Bu içerikte yer alan INCI, CAS, yasaklı ve kısıtlı kozmetik hammaddelerine ilişkin bilgiler aşağıdaki resmi kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır:
- European Commission CosIng Database
Avrupa Birliği tarafından yayınlanan resmi kozmetik bileşen veri tabanı. INCI isimleri, CAS numaraları ve mevzuat durumları burada doğrulanabilir. - Regulation (EC) No 1223/2009 on Cosmetic Products
Avrupa Birliği Kozmetik Tüzüğü. Yasaklı maddeler (Annex II), kısıtlı maddeler (Annex III), koruyucular (Annex V) ve UV filtreleri (Annex VI) bu düzenleme kapsamında listelenmektedir. - Chemical Abstracts Service (CAS Registry)
Kimyasal maddelerin benzersiz tanımlanmasını sağlayan uluslararası referans sistemidir. - Personal Care Products Council (PCPC)
INCI isimlendirme sisteminin geliştirilmesi ve yönetilmesinde görev alan uluslararası kuruluştur. - T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)
Türkiye'de kozmetik ürünlerin piyasaya arzı ve denetim süreçlerinden sorumlu resmi otoritedir.
Son güncelleme tarihi: Haziran 2026